NENKIN LÀ GÌ? HƯỚNG DẪN THỦ TỤC LẤY NENKIN TRƯỚC KHI VỀ NƯỚC

Khi làm việc tại Nhật Bản, người lao động nước ngoài không chỉ nhận được lương và các chế độ đãi ngộ mà còn bắt buộc tham gia đóng bảo hiểm xã hội, trong đó có một loại bảo hiểm rất quan trọng mang tên Nenkin. Vậy Nenkin là gì? Khi nào thì được nhận lại? Và thủ tục nhận Nenkin như thế nào sau khi về nước? Hãy cùng Miền Trung tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.

1. Nenkin là gì?

Nenkin (年金) là tên gọi chung cho hệ thống bảo hiểm hưu trí của Nhật Bản. Đây là khoản bảo hiểm bắt buộc mà tất cả người lao động – bao gồm cả người Nhật và người nước ngoài – phải tham gia trong thời gian sinh sống và làm việc tại Nhật.

Mỗi tháng, người lao động sẽ bị trích một phần lương để đóng vào Quỹ Nenkin, đồng thời phía công ty cũng đóng góp một phần. Mục đích của Nenkin là để đảm bảo quyền lợi lương hưu khi người lao động đủ tuổi nghỉ hưu. Tuy nhiên, đối với người lao động nước ngoài không định cư lâu dài ở Nhật, có thể nhận lại một phần tiền Nenkin sau khi về nước – đây gọi là Dattai Ichiji Kin (脱退一時金), tức trợ cấp một lần khi rút khỏi hệ thống bảo hiểm.

Khi bắt đầu đóng bảo hiểm, người lao động sẽ được cấp một sổ Nenkin (Nenkin Techo – 年金手帳). Đây là sổ theo dõi quá trình tham gia bảo hiểm, ghi nhận:

Thông tin cá nhân
Mã số bảo hiểm
Lịch sử thời gian và mức tiền đóng Nenkin

Sổ Nenkin là giấy tờ bắt buộc khi bạn muốn làm thủ tục rút tiền Nenkin sau khi về nước.

> Xem thêm: TOP 5 ĐƠN HÀNG XKLĐ NHẬT BẢN LƯƠNG CAO, CHI PHÍ THẤP DÀNH CHO NỮ

2. Khi nào được nhận tiền Nenkin?

Tiền Nenkin là một phần bảo hiểm hưu trí bạn đã đóng trong quá trình làm việc tại Nhật Bản. Tuy nhiên, vì bạn là người lao động nước ngoài không cư trú lâu dài tại Nhật, nên bạn có quyền yêu cầu hoàn lại một phần số tiền nàysau khi về nước – gọi là trợ cấp một lần sau khi rút khỏi hệ thống bảo hiểm (脱退一時金 – Dattai Ichijikin).

Tuy nhiên, không phải ai cũng đủ điều kiện để được nhận lại tiền Nenkin. Dưới đây là các điều kiện bắt buộc bạn phải đáp ứng nếu muốn làm thủ tục xin hoàn tiền Nenkin:

Điều kiện cơ bản để được nhận tiền Nenkin:

Không còn cư trú tại Nhật Bản: Bạn phải rời khỏi Nhật Bản và không còn sinh sống, làm việc hoặc có tư cách lưu trú tại Nhật tại thời điểm nộp hồ sơ xin hoàn tiền Nenkin. Điều này nhằm xác định bạn không còn thuộc diện tham gia hệ thống bảo hiểm hưu trí của Nhật nữa.
Không mang quốc tịch Nhật Bản: Chế độ trả lại tiền Nenkin chỉ áp dụng cho người lao động nước ngoài, tức là bạn không được mang quốc tịch Nhật, kể cả trường hợp có song tịch. Nếu bạn đã nhập quốc tịch Nhật, bạn sẽ không được xét hoàn tiền Nenkin theo diện này.
Thời gian đóng bảo hiểm Nenkin từ 6 tháng trở lên: Người lao động chỉ được hoàn tiền nếu đã đóng Nenkin liên tục tối thiểu 6 tháng. Nếu thời gian đóng dưới 6 tháng, bạn sẽ không đủ điều kiện để nhận trợ cấp một lần.
Làm thủ tục trong vòng 2 năm kể từ ngày rời Nhật: Đây là một mốc thời gian cực kỳ quan trọng. Bạn phải gửi hồ sơ xin hoàn tiền Nenkin trong vòng 2 năm kể từ ngày rời Nhật Bản (ngày xuất cảnh cuối cùng được ghi trong hộ chiếu). Nếu để quá thời hạn này, bạn sẽ mất hoàn toàn quyền lợi nhận lại tiền Nenkin, và số tiền đó sẽ không được hoàn trả dù bạn có đầy đủ giấy tờ.
Chuẩn bị đầy đủ giấy tờ theo quy định: Bạn cần có đầy đủ các giấy tờ như: Hộ chiếu, sổ Nenkin, đơn xin hoàn tiền, thông tin tài khoản ngân hàng… để thực hiện thủ tục. Việc thiếu sót giấy tờ có thể khiến hồ sơ bị trả lại hoặc từ chối xét duyệt.

Lưu ý:

Không nên để sát thời hạn 2 năm mới nộp hồ sơ. Quá trình gửi hồ sơ, xét duyệt và xử lý có thể kéo dài, nếu nộp muộn sẽ dễ bị từ chối do quá hạn.
Đối với các trường hợp đượccấp phép tái nhập cảnh (visa re-entry) nhưng không quay lại Nhật, vẫn có thể xin hoàn tiền Nenkin nếu đáp ứng các điều kiện trên.
Số tháng đóng Nenkinkhông nhất thiết phải liên tục, chỉ cần tổng cộng từ 6 tháng trở lên là đủ điều kiện để xin hoàn tiền.

Việc hiểu rõ thời điểm và điều kiện để được nhận tiền Nenkin sẽ giúp bạn chủ động chuẩn bị hồ sơ đúng hạn, không bị bỏ lỡ quyền lợi, và đảm bảo nhận được khoản hoàn tiền chính đáng sau thời gian làm việc tại Nhật Bản.

3. Cách tính tiền Nenkin được hoàn lại

Số tiền Nenkin bạn có thể nhận lại phụ thuộc vào:

Thời gian đóng bảo hiểm
Mức lương bình quân mỗi tháng
Hệ số quy đổi do Cơ quan hưu trí Nhật Bản quy định

Dưới đây là bảng hệ số và ước lượng tiền Nenkin được hoàn theo thời gian đóng bảo hiểm:

STT	Thời gian đóng Nenkin	Hệ số quy đổi	Ước lượng số tiền hoàn lại (yên)
1	6 – 11 tháng	0.5	49,830 yên
2	12 – 18 tháng	1.1	99,660 yên
3	18 – 24 tháng	1.6	149,490 yên
4	24 – 30 tháng	2.2	199,320 yên
5	30 – 35 tháng	2.7	249,150 yên
6	36 – 42 tháng	3.3	298,980 yên
7	42 – 48 tháng	3.8	348,810 yên
8	48 – 54 tháng	4.4	398,640 yên
9	54 – 60 tháng	4.9	448,470 yên
10	Trên 60 tháng	5.5	498,300 yên

Với những người lao động làm việc đủ 3 năm, số tiền Nenkin nhận về dao động 60–70 triệu VNĐ, và có thể lên đến 90–100 triệu VNĐ nếu làm đủ 5 năm.

4. Hướng dẫn thủ tục lấy Nenkin

4.1. Thủ tục lấy Nenkin lần 1

Nenkin lần 1 là thủ tục giúp người lao động nước ngoài nhận lại một phần tiền bảo hiểm hưu trí đã đóng khi còn làm việc tại Nhật.

Hồ sơ cần chuẩn bị:

Bản sao hộ chiếu (trang có thông tin cá nhân + dấu xuất cảnh khỏi Nhật)
Sổ Nenkin gốc (hoặc giấy xác nhận mã số Nenkin)
Đơn xin nhận Nenkin lần 1 (脱退一時金請求書 – Dattai Ichijikin Seikyūsho)
Giấy tờ chứng minh tài khoản ngân hàng tại Việt Nam (bản sao kê, photo sổ ngân hàng)
Thẻ My Number (nếu có)
Con dấu cá nhân (inkan)

Quy trình:

Điền đầy đủ thông tin trong mẫu đơn xin hoàn tiền Nenkin.
Gửi hồ sơ qua bưu điện đến Cơ quan hưu trí Nhật Bản (Japan Pension Service).
Chờ xét duyệt trong vòng 4–6 tháng.
Tiền được chuyển về tài khoản ngân hàng đã khai báo.

4.2. Thủ tục lấy Nenkin lần 2

Khi nhận Nenkin lần 1, bạn sẽ bị khấu trừ 20% tiền thuế thu nhập. Tuy nhiên, bạn hoàn toàn có thể làm thủ tục để nhận lại phần thuế này, gọi là Nenkin lần 2.

Điều kiện:

Đã nhận tiền Nenkin lần 1.
Có người đại diện tại Nhật thực hiện thủ tục hoàn thuế thay bạn.

Giấy tờ cần chuẩn bị:

Giấy ủy quyền cho người đại diện (委任状 – Ininjo)
Giấy thông báo quyết định chi trả Nenkin lần 1 (脱退一時金支給決定通知書)
Bản sao hộ chiếu
Thẻ My Number (nếu có)
Sổ Nenkin (bản photo nếu đã nộp gốc)
Thông tin tài khoản ngân hàng của người đại diện tại Nhật

Quy trình:

Ủy quyền cho người đại diện tại Nhật.
Người đại diện nộp hồ sơ hoàn thuế lên cơ quan thuế địa phương.
Sau khi xét duyệt (khoảng 2–3 tháng), số tiền hoàn thuế sẽ được chuyển vào tài khoản của người đại diện, sau đó có thể gửi về Việt Nam.

5. Lưu ý quan trọng khi làm thủ tục Nenkin

Nên thực hiện thủ tục càng sớm càng tốt sau khi về nước để không bị quá hạn 2 năm.
Hãy sao lưu toàn bộ giấy tờ quan trọng như sổ Nenkin, thẻ My Number, giấy xác nhận lương, thông tin ngân hàng.
Trường hợp không thể tự thực hiện thủ tục, bạn có thể nhờ công ty, trung tâm hỗ trợ hoặc dịch vụ tư vấn Nenkin uy tín để tránh sai sót.
Đối với người lao động được phép tái nhập cảnh, có thể xin nhận Nenkin ngay khi rời Nhật nếu không còn ý định quay lại làm việc tại Nhật.

Việc lấy lại tiền Nenkin sau khi kết thúc thời gian làm việc tại Nhật không chỉ là quyền lợi chính đáng, mà còn là nguồn tài chính đáng kể giúp bạn ổn định sau khi về nước. Hãy đảm bảo bạn hiểu rõ về Nenkin, chuẩn bị đầy đủ hồ sơ và thực hiện thủ tục đúng thời hạn để không bỏ lỡ quyền lợi của mình.

Hy vọng bài viết này của Miền Trung đã giúp bạn hiểu rõ hơn về Nenkin, các điều kiện để được hoàn tiền và cách chuẩn bị thủ tục đúng cách. Nếu bạn là thực tập sinh, kỹ sư hay người lao động sắp hoặc đã về nước, đừng bỏ lỡ quyền lợi chính đáng này nhé!